De circulaire economie

In dit artikel duiken we in de wereld van de circulaire economie en wat dat precies inhoudt. Supply Chain Professional Elise vertelt hier meer over. Zij omschrijft vanuit haar ervaringen wat de hedendaagse problemen voor de Supply Chain zijn en hoe de circulaire economie daar een oplossing voor kan zijn. Daarnaast beschrijft ze hoe je als individu je steentje bij kan dragen en wat producenten kunnen doen om de problemen aan te pakken.

Hedendaagse problemen binnen de Supply Chain

"We leven met zijn allen al zo'n honderd jaar in een consumptiemaatschappij. De economie moet alsmaar groeien. Hoe meer, hoe beter. Vaak worden goederen gemaakt om zo snel mogelijk afgedankt te worden.


Het klassieke voorbeeld is de gloeilamp. In het begin van het gloeilampentijdperk werden ze steeds beter en konden ze steeds langer branden. Een van de toen ontwikkelde gloeilampen brandt al meer dan 100 jaar. De kwaliteit van de gloeilamp bracht echter een probleem mee voor de producenten; consumenten kochten eenmalig een gloeilamp en bleven erna jaren weg. Om dit probleem op te lossen en zodoende meer producten te verkopen, hebben lampenproducenten afgesproken dat een lamp maar maximaal 1000 uren kan branden. Een soortgelijk product is kleding. Dit wordt zo gemaakt dat het uit de mode kan raken. Het gevolg is dat we daardoor allemaal nieuwe kleding gaan kopen. Een derde voorbeeld is de groep producten die na een bepaalde (vaak korte) tijd niet optimaal meer functioneren. Apple en Samsung zijn met al hun high-tech prima in staat om mobieltjes lang te laten functioneren, maar toch worden de meeste apparaten binnen twee jaar trager, raakt het geheugen vol of ontstaan andere problemen. Zo moet de consument wel een nieuw apparaat aanschaffen.


Wat dit probleem versterkt, is dat veel van deze producten gemaakt worden van eindige grondstoffen. In Supply Chain termen: je hebt een warehouse met grondstoffen waar je steeds iets uithaalt, zonder iets terug te stoppen. Uiteindelijk raakt het warehouse dan leeg en kun je niet meer produceren. Denk bijvoorbeeld aan goud en titanium dat wordt verwerkt in electronische producten. Als we dat blijven weggooien na releatief korte tijd, raakt het uiteindelijk op.


Deze manier van verbruiken (opmaken en aan het eind van de levensduur verbranden) noemt men de lineaire economie. Waar we uiteindelijk naartoe moeten, is de circulaire economie. Het belangrijkste element van deze economie is dat alle producten zo gemaakt worden, dat ze zo lang mogelijk meegaan en dat elke component hergebruikt kan worden. Daarnaast moet de verantwoordelijkheid voor een duurzame productie bij de producenten liggen. Nu ligt de verantwoordelijk eigenlijk nergens. De consument heeft geen zicht op de gehele Supply Chain en de producent wordt niet afgerekend op het wel of niet duurzaam produceren.''

Praktijkvoorbeelden van circulaire oplossingen

''Een mooi voorbeeld van een circulaire oplossing is het materialenpaspoort voor in de bouw, waarbij bij elk onderdeel wordt vastgelegd waar het is, dusdanig wordt gemonteerd dat het onderdeel verwijderd / vervangen kan worden en dat alle materialen weer als grondstof kunnen dienen voor wat nieuws, indien het gebouw wordt gesloopt. Thomas Rau, een koploper binnen de circulaire economie, wilde bij Philips licht kopen in plaats van lampen. Ineens lag het in het belang van Philips om de levensduur van de lampen te verlengen en ook het energieverbruik te verminderen. Zij betaalden namelijk voor de vervanging van lampen en voor stroom. Hoe lager dat was, des te meer winst. Thomas Rau betaalde een vast bedrag per uur. Hierdoor heeft Philips nu light-as-a-service opgericht. Steeds meer bedrijven volgen dit voorbeeld ook op.


Het tweede voorbeeld is vanuit mijn eigen ervaringen. Ik ben namelijk mede-eigenaar geweest van het bedrijf Circular Cycling. Het product dat we verkochten was een racefiets, gemaakt van gebruikte en afgedankte onderdelen van andere fietsen. Zelfs de inrichting van het kantoor was circulair. Zo hadden we voor de vloer een unieke samenwerking ontworpen met een vloerfabrikant. Zij leverde ons een vloer van losse tegels die herbruikt konden worden in andere vloeren. Deze tegels zaten niet met een lijmlaag aan de grond vast, maar met tape die makkelijk van zowel de grond, als van de tegel te verwijderen was. Dit was een uniek concept. De lampen waren van het bedrijf WOODyouReCycle die oude fietsonderdelen omgetoverd tot meubels zoals lampen, kapstokken en tafels.''

Circulaire economie

Wat kun je zelf doen en wat kunnen producenten doen?

"Bedenk je voordat je iets nieuws aanschaft of je het daadwerkelijk nodig hebt en bedenk hoe je dingen op een creatieve manier nog eens kunt gebruiken. Gooi kleding nooit weg, maar geef het aan je jongere neefje / nichtje / broertje / zusje of aan het Leger des Heils. Probeer wat vaker te kiezen voor recyclebare alternatieven; bijvoorbeeld eten in glazen potten in plaats van plastic verpakkingen. Tot slot, kies wat vaker voor lokale producten. Dit is niet perse circulair, maar wel een stuk duurzamer.


Producenten kunnen gaan werken met minder verpakkingen. Bijvoorbeeld: stap af van het onnodige plastic gebruik om groenten en fruit. Albert Heijn heeft hier mee getest en is er achter gekomen dat vele groenten en fruit prima zonder een plastic verpakking verkocht kunnen worden. Daarnaast moeten producenten altijd streven naar het gebruik van grondstoffen die gerecycled kunnen worden. Tot slot zouden producenten er alles aan moeten doen de levensduur van producten zo veel mogelijk te verlengen.


Wil je nog meer lezen over het onderwerp? Lees dan het boek van Thomas Rau - Material Matters eens. Verder zijn de plaatjes uit dit artikel gehaald.''